Niacynamid – jak działa i z czym można go łączyć?

Niacynamid można łączyć z większością popularnych składników aktywnych, w tym z witaminą C, retinolem, retinalem, kwasem hialuronowym, ceramidami, kwasem salicylowym, kwasami AHA/PHA, kwasem traneksamowym czy nadtlenkiem benzoilu. Najważniejsze nie jest jednak samo pytanie, czy dwa składniki są „chemicznie zgodne”, lecz czy konkretne formuły i stężenia będą dobrze tolerowane przez Twoją skórę.

Niacynamid, czyli amidowa forma witaminy B3, należy do najlepiej przebadanych składników kosmetycznych. Wspiera barierę naskórkową, może pomagać w redukcji przebarwień, poprawiać wygląd skóry z niedoskonałościami i ograniczać część oznak fotostarzenia. Co ważne, większość solidnych danych klinicznych dotyczy stężeń około 2–5%. Popularne serum z 10% czy 15% niacynamidu nie musi więc automatycznie działać lepiej.

Spis treści

Co to jest niacynamid?

Niacynamid, określany również jako niacinamide, nicotinamide lub nikotynamid, jest amidową formą witaminy B3. Nie należy mylić go z niacyną, czyli kwasem nikotynowym. To związki z tej samej rodziny, ale mogą zachowywać się inaczej – szczególnie pod względem wywoływania zaczerwienienia skóry.

W komórkach niacynamid uczestniczy m.in. w powstawaniu NAD⁺ i NADP⁺ – cząsteczek niezbędnych dla procesów metabolicznych, produkcji energii i naprawy komórkowej. W kosmetyce najbardziej interesują nas jednak jego efekty dotyczące bariery naskórkowej, pigmentacji, odpowiedzi zapalnej i funkcjonowania gruczołów łojowych.

Jeżeli budujesz pielęgnację wokół składników aktywnych, warto przejrzeć także kosmetyki do twarzy w Louma.pl i dopasować pozostałe produkty do potrzeb skóry, a nie tylko do jednego modnego składnika.

Jak działa niacynamid na skórę?

1. Wspiera barierę naskórkową i syntezę ceramidów

Jednym z najlepiej udokumentowanych działań niacynamidu jest wpływ na lipidy warstwy rogowej.

W klasycznym badaniu Tanno i wsp. nikotynamid zwiększał w hodowlach ludzkich keratynocytów syntezę ceramidów 4,1–5,5 raza. Obserwowano również wzrost syntezy:

  • glukozyloceramidów – 7,4 raza,
  • sfingomieliny – 3,1 raza,
  • wolnych kwasów tłuszczowych – 2,3 raza,
  • cholesterolu – 1,5 raza.

Nie oznacza to oczywiście, że po nałożeniu kremu skóra człowieka zawiera „pięć razy więcej ceramidów”. Były to wyniki modelu komórkowego. Istotne jest jednak, że także w części badań in vivo obserwowano wzrost poziomu lipidów warstwy rogowej oraz spadek transepidermalnej utraty wody, czyli TEWL.

W praktyce niacynamid może więc dobrze sprawdzać się w pielęgnacji skóry:

  • suchej i odwodnionej,
  • reaktywnej,
  • osłabionej kuracjami przeciwtrądzikowymi,
  • stosującej retinoidy lub kwasy.

Szczególnie logicznym połączeniem jest niacynamid + ceramidy, ponieważ składniki te działają na barierę naskórkową w komplementarny sposób.

2. Pomaga na przebarwienia – ale nie tak, jak wiele osób myśli

Niacynamid bywa wrzucany do jednego worka z inhibitorami tyrozynazy. To duże uproszczenie.

W badaniu Hakozaki i wsp. niacynamid nie hamował bezpośrednio aktywności tyrozynazy ani melanogenezy w izolowanych melanocytach. Jego ważnym mechanizmem okazało się natomiast ograniczanie przekazywania melanosomów z melanocytów do keratynocytów.

W modelu kokultury transfer melanosomów zmniejszył się o około 35–68%.

To interesujące, ponieważ oznacza, że niacynamid może uzupełniać substancje działające na przebarwienia innymi mechanizmami – na przykład kwas traneksamowy lub składniki wpływające bezpośrednio na melanogenezę.

Jeżeli przebarwienia są Twoim głównym problemem, warto przeczytać także poradnik Louma.pl „Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby na pozbycie się ich”.

3. Niacynamid a trądzik i niedoskonałości

Niacynamid nie jest lekiem pierwszego wyboru w leczeniu trądziku, ale ma kilka właściwości, które mogą być pomocne w pielęgnacji skóry trądzikowej.

W badaniach komórkowych wykazywał działanie przeciwzapalne, m.in. poprzez wpływ na IL-8 oraz szlaki NF-κB, ERK i JNK.

Istnieją także niewielkie badania kliniczne, w których 4% niacynamidu dawało wyniki porównywalne z miejscową klindamycyną. Trzeba jednak interpretować je ostrożnie – były stosunkowo małe, krótkie i część z nich powstała przed współczesnymi standardami leczenia trądziku.

Nie oznacza to więc, że serum z niacynamidem może zastąpić leczenie dermatologiczne.

Jeżeli szukasz kosmetyków wspomagających pielęgnację problematycznej cery, w Louma.pl znajdziesz również osobną kategorię serum na trądzik, w której dostępne są m.in. produkty z niacynamidem, kwasami i innymi składnikami aktywnymi.

4. Czy niacynamid naprawdę „reguluje sebum”?

To popularne twierdzenie jest częściowo prawdziwe, ale warto je doprecyzować.

W badaniu z zastosowaniem 2% niacynamidu obserwowano różne efekty w zależności od badanej populacji. U uczestników japońskich zmniejszyła się szybkość wydzielania sebum, natomiast w grupie osób rasy białej istotnie spadła ilość sebum obecna na powierzchni skóry, ale nie sama szybkość jego wydzielania.

Dlatego bardziej precyzyjne jest stwierdzenie, że niacynamid może wpływać na przetłuszczanie się skóry, ale nie u każdego będzie działał identycznie.

5. Może poprawiać widoczne oznaki fotostarzenia

W 12-tygodniowym badaniu z 5% niacynamidem obejmującym 50 kobiet wykazano poprawę m.in. wyglądu:

  • drobnych linii,
  • przebarwień,
  • zaczerwienienia,
  • żółtawego odcienia skóry,
  • elastyczności.

Część klasycznych badań dotyczących niacynamidu była prowadzona przez przemysł kosmetyczny, dlatego wyniki warto interpretować razem z całym dostępnym materiałem naukowym, a nie jako pojedynczy dowód przesądzający o skuteczności.

Niacynamid 2%, 5% czy 10% – jakie stężenie wybrać?

Najwięcej sensownych danych klinicznych dotyczy stężeń w zakresie 2–5%.

Stężenie niacynamidu Co wiemy z badań? Dla kogo może być dobrym wyborem?
2% Badano m.in. wpływ na sebum i barierę skóry Skóra wrażliwa, początkujący, pielęgnacja wspierająca
4–5% Najwięcej danych dotyczących bariery, pigmentacji, trądziku i fotostarzenia Większość osób szukających produktu z niacynamidem
10% Popularne stężenie kosmetyczne, ale brakuje mocnych badań wykazujących przewagę nad 5% Osoby dobrze tolerujące niacynamid; nie musi być konieczne
15–20% Znacznie mniej danych klinicznych dla typowych celów pielęgnacyjnych Raczej produkty specjalistyczne; większy procent nie oznacza automatycznie większej skuteczności

Wniosek? 5% dobrze sformułowanego niacynamidu może być lepszym wyborem niż 10–15% w formule, która podrażnia skórę.

Stężenie na etykiecie nie mówi też wszystkiego o tym, ile składnika faktycznie dociera do odpowiednich warstw skóry. Współczesne badania coraz częściej skupiają się na biodostępności, nośnikach i systemach dostarczania niacynamidu.

To również dobry argument, by wybierając produkt, patrzeć na całą formulację. W Louma.pl dostępne są zarówno klasyczne kosmetyki z niacynamidem, jak i bardziej rozbudowane sera – można więc porównać skład, stężenie i obecność substancji wspierających zamiast kierować się wyłącznie największą liczbą na opakowaniu.

Z czym można łączyć niacynamid?

Niacynamid należy do stosunkowo łatwych składników pielęgnacyjnych. Można go zestawiać z większością popularnych substancji aktywnych.

Połączenie Czy można łączyć? Najważniejsza wskazówka
Niacynamid + witamina C Tak Nie ma uniwersalnego zakazu; zwracaj uwagę na tolerancję i zalecenia producenta
Niacynamid + retinol/retinal Tak Niacynamid może być dobrym wsparciem bariery
Niacynamid + kwas salicylowy Tak Przy skórze wrażliwej wprowadzaj stopniowo
Niacynamid + AHA/PHA Tak Można rozdzielić pory stosowania, jeśli skóra reaguje podrażnieniem
Niacynamid + kwas traneksamowy Tak Bardzo interesujące połączenie na przebarwienia
Niacynamid + ceramidy Tak Jedno z najłagodniejszych i najbardziej logicznych zestawień
Niacynamid + kwas hialuronowy Tak Dobre połączenie nawilżająco-barierowe
Niacynamid + BPO Tak Istnieją dane kliniczne dla takiego zestawienia
Niacynamid + adapalen Tak Najczęściej jako element pielęgnacji wspierającej barierę
Niacynamid + SPF Tak Ochrona UV pozostaje obowiązkowa przy przebarwieniach
Niacynamid + peptydy Zwykle tak Sprawdź zalecenia producenta konkretnej formuły

Niacynamid i witamina C – czy można je łączyć?

Tak. Niacynamid i witaminę C można stosować w jednej rutynie.

Internetowy zakaz łączenia tych dwóch składników wyrósł w dużej mierze z dawnych danych dotyczących warunków, które słabo odpowiadają sposobowi stosowania współczesnych kosmetyków.

Dokumentacja formulacyjna niacynamidu firmy dsm-firmenich podaje jako zalecany zakres pH formulacji około 4–8 i opisuje szeroką kompatybilność składnika. Jednocześnie bardzo silne kwasy, zasady czy utleniacze mogą w odpowiednich warunkach powodować niepożądane przemiany chemiczne.

To ważne rozróżnienie.

Co innego chemiczna zgodność składników, a co innego stabilność dwóch gotowych kosmetyków mieszanych ze sobą bezpośrednio w dłoni.

Dlatego najbezpieczniejsze rozwiązanie brzmi:

  • można nakładać serum z witaminą C, a następnie kosmetyk z niacynamidem,
  • można stosować gotowy produkt zawierający oba składniki,
  • przy bardzo kwaśnym serum z czystym kwasem L-askorbinowym można rozdzielić składniki na rano i wieczór, jeśli skóra jest reaktywna,
  • zawsze warto respektować zalecenia producenta konkretnego kosmetyku.

Dobrym przykładem tego, że niacynamid i pochodne witaminy C mogą funkcjonować w jednym produkcie, są gotowe kosmetyki dostępne na rynku. W Louma.pl znajdziesz m.in. produkty łączące witaminę C i niacynamid.

Niacynamid i retinol – bardzo dobre połączenie

Niacynamid można łączyć z retinolem, retinalem i innymi retinoidami.

To jedno z bardziej praktycznych zestawień, ponieważ retinoidy mogą powodować przesuszenie i osłabienie tolerancji skóry, a niacynamid wspiera syntezę lipidów bariery naskórkowej.

Istnieją również badania gotowych preparatów zawierających jednocześnie retinol i niacynamid, choć często były to formuły wieloskładnikowe. Nie można więc przypisać całego efektu wyłącznie tej parze substancji.

Prosty schemat wieczorny może wyglądać następująco:

  1. delikatne oczyszczenie skóry,
  2. serum z niacynamidem,
  3. retinol lub retinal,
  4. krem regenerujący.

Jeżeli skóra jest wrażliwa, można również stosować niacynamid rano, a retinoid wieczorem.

W Louma.pl dostępne są zarówno kosmetyki z retinoidami i niacynamidem, jak i osobne produkty z każdym z tych składników.

Niacynamid i kwas salicylowy BHA

Można je łączyć, szczególnie w pielęgnacji skóry tłustej, zaskórnikowej i trądzikowej.

Kwas salicylowy działa keratolitycznie i pomaga oczyszczać ujścia mieszków włosowych, natomiast niacynamid może wspierać barierę i ograniczać część procesów zapalnych.

Nie oznacza to jednak, że trzeba nakładać wszystko jednocześnie.

Jeżeli skóra łatwo się podrażnia, lepiej zastosować:

rano: niacynamid
wieczorem: kwas salicylowy

albo używać BHA tylko kilka razy w tygodniu.

Niacynamid i kwasy AHA/PHA

Takie połączenie również jest możliwe.

Samo stwierdzenie, że niacynamid „nie może być używany przy kwaśnym pH”, jest zbyt daleko idącym uproszczeniem. Dokumentacja surowcowa wskazuje szeroki przedział pH, w którym można formulować niacynamid.

Problemem może być natomiast tolerancja skóry.

Jeśli jednego wieczoru używasz mocnego peelingu AHA, wysokiego stężenia niacynamidu, retinoidu i jeszcze kilku składników aktywnych, skóra może zareagować pieczeniem niezależnie od tego, czy składniki są chemicznie kompatybilne.

Niacynamid i kwas traneksamowy – dobre połączenie na przebarwienia

To jedna z ciekawszych kombinacji, ponieważ oba składniki mogą wpływać na przebarwienia różnymi drogami.

W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu połączenie 2% niacynamidu i 2% kwasu traneksamowego stosowane przez 8 tygodni dawało większą poprawę nieregularnej pigmentacji niż samo podłoże kosmetyczne.

To przykład sensownej strategii wielomechanistycznej: zamiast zwiększać stężenie jednego składnika, można zestawić substancje działające na różne etapy powstawania przebarwień.

Jeśli ten problem dotyczy Ciebie, warto również przeczytać artykuł Louma.pl o tiamidolu i działaniu na przebarwienia skóry.

Niacynamid i ceramidy

To niemal podręcznikowe połączenie pielęgnacyjne.

Ceramidy są ważnym elementem bariery naskórkowej, a niacynamid może stymulować syntezę lipidów warstwy rogowej. Taki duet sprawdzi się szczególnie przy skórze:

  • suchej,
  • podrażnionej,
  • stosującej retinoidy,
  • podczas terapii przeciwtrądzikowych,
  • z osłabioną barierą hydrolipidową.

Niacynamid i kwas hialuronowy

Można je stosować razem bez szczególnych ograniczeń.

Kwas hialuronowy pełni przede wszystkim funkcję humektantu – pomaga wiązać wodę. Niacynamid wspiera natomiast m.in. barierę naskórkową. W jednej rutynie składniki te mogą więc uzupełniać swoje działanie.

To dobry zestaw również dla początkujących, ponieważ zwykle jest znacznie łatwiejszy do tolerowania niż kombinacje z retinoidami czy mocnymi kwasami.

Niacynamid i nadtlenek benzoilu

Tutaj mamy szczególnie interesujące dane kliniczne.

W 12-tygodniowym badaniu typu split-face połączenie 2,5% nadtlenku benzoilu i 5% niacynamidu porównano z samym BPO w podłożu. Strona twarzy leczona także niacynamidem wykazywała lepszą redukcję zmian niezapalnych i szybszą poprawę parametrów związanych z sebum.

Nie oznacza to, że niacynamid „neutralizuje” działanie drażniące BPO. Bardziej trafne jest stwierdzenie, że może stanowić element komplementarnej pielęgnacji.

Niacynamid i adapalen

Także tutaj warto patrzeć na niacynamid nie jako konkurencję dla leku, ale wsparcie terapii.

W badaniu z 2024 roku krem zawierający m.in. ceramidy i niacynamid stosowany równolegle z adapalenem/BPO wiązał się z lepszymi rezultatami niż prosty krem hydrofilowy.

Ponieważ był to produkt wieloskładnikowy, nie możemy jednak stwierdzić, że cała przewaga wynikała wyłącznie z obecności niacynamidu.

Niacynamid i peptydy

W większości rutyn można je stosować razem.

W przypadku zaawansowanych formuł peptydowych – szczególnie peptydów miedziowych – warto sprawdzić zalecenia producenta konkretnego produktu. Nie każda rekomendacja dotycząca łączenia składników wynika z ogólnej chemii niacynamidu; czasem chodzi o stabilność określonej formuły.

Więcej na temat takich zestawień znajdziesz w artykule Louma.pl „Peptydy miedziowe – jak stosować, z czym ich nie łączyć?”.

Czy niacynamid chroni przed promieniowaniem UV?

Nie w taki sposób jak filtr przeciwsłoneczny.

To niezwykle ważne, bo niacynamid ma rzeczywiście interesujące dane z zakresu fotobiologii.

W badaniach eksperymentalnych nikotynamid wpływał na procesy naprawy DNA, a miejscowy 5% nikotynamid ograniczał część immunosupresyjnego działania promieniowania UV.

Zespół prof. Diony L. Damian wykazał również wpływ nikotynamidu na komórkową naprawę uszkodzeń DNA. Autorzy jednego z badań podsumowali:

“Nicotinamide increased both the proportion of cells undergoing excision repair and the repair rate in each cell.”

Nie wolno jednak wyciągać z tego wniosku, że serum z niacynamidem zastępuje SPF.

Nie zastępuje.

Jeżeli stosujesz niacynamid na przebarwienia czy oznaki fotostarzenia, codzienna ochrona przeciwsłoneczna pozostaje jednym z najważniejszych elementów pielęgnacji. W Louma.pl możesz sprawdzić m.in. kremy do twarzy z filtrem SPF.

Czy 10% niacynamidu działa lepiej niż 5%?

Nie mamy dobrych dowodów pozwalających tak twierdzić.

To jeden z największych rozdźwięków między marketingiem a literaturą naukową dotyczącą niacynamidu.

Stężenia 10%, 15%, a nawet 20% są dziś łatwo dostępne w kosmetykach, ale brakuje dużych badań head-to-head, w których identyczne formuły zawierające np. 2%, 5% i 10% niacynamidu zostałyby bezpośrednio porównane.

Dlatego nie można wiarygodnie powiedzieć, że:

10% = dwa razy mocniejsze działanie niż 5%.

Co więcej, wyższe stężenie może zwiększać ryzyko dyskomfortu u skóry reaktywnej, podczas gdy realna skuteczność produktu zależy również od:

  • podłoża kosmetycznego,
  • pH,
  • rozpuszczalników,
  • systemu dostarczania,
  • stabilności,
  • całej receptury.

Dlaczego „delivery” może być ważniejsze niż coraz wyższy procent?

Niacynamid jest związkiem hydrofilowym, co oznacza, że pokonanie lipidowej bariery warstwy rogowej nie jest dla niego zupełnie banalne.

Dlatego współczesne badania technologiczne coraz częściej dotyczą nie tego, jak umieścić w serum jeszcze więcej niacynamidu, ale jak skuteczniej dostarczyć go do skóry.

Badane są m.in.:

  • liposomy,
  • niosomy,
  • transferosomy,
  • promotory przenikania.

W badaniach mechanistycznych z 2026 roku liposomalny niacynamid wykazywał większą permeację przez model bariery lipidowej niż klasyczne roztwory. Nie jest to jeszcze dowód, że każdy kosmetyk „liposomalny” będzie klinicznie skuteczniejszy, ale pokazuje kierunek rozwoju formulacji.

W przyszłości pytanie „ile procent niacynamidu ma serum?” może mieć mniejsze znaczenie niż pytanie: ile aktywnego składnika faktycznie dociera tam, gdzie powinien działać?

Jak stosować niacynamid rano?

Przykładowa rutyna:

  1. delikatne oczyszczanie,
  2. serum z niacynamidem 2–5%,
  3. serum lub krem nawilżający,
  4. krem,
  5. SPF 30–50.

Przy przebarwieniach można połączyć niacynamid z witaminą C lub kwasem traneksamowym.

Jak stosować niacynamid wieczorem?

Przykładowa rutyna:

  1. demakijaż i oczyszczanie,
  2. niacynamid,
  3. retinol lub retinal – jeśli skóra jest do niego przyzwyczajona,
  4. krem z ceramidami lub innymi składnikami wspierającymi barierę.

Nie trzeba jednak nakładać wielu aktywnych substancji jednocześnie. Dobra pielęgnacja nie polega na maksymalizowaniu liczby składników.

Czy niacynamid może podrażniać?

Tak – choć generalnie uchodzi za składnik dobrze tolerowany.

W ocenie bezpieczeństwa Cosmetic Ingredient Review niacynamid uznano za bezpieczny w warunkach stosowania kosmetycznego. Dane obejmują również stosunkowo wysokie stężenia.

Nie oznacza to jednak, że każda skóra polubi 10–20% niacynamidu.

Jeżeli po zastosowaniu produktu pojawia się:

  • utrzymujące się pieczenie,
  • silne zaczerwienienie,
  • swędzenie,
  • wysypka,
  • narastające przesuszenie,

warto odstawić kosmetyk i wrócić do prostszej rutyny.

Przy skórze reaktywnej dobrym punktem wyjścia jest raczej 2–5% niż maksymalne dostępne stężenie.

Niacynamid – z czym nie łączyć?

Nie istnieje długa lista składników, z którymi niacynamid byłby bezwzględnie zakazany.

Większość problemów wynika nie z samej reakcji chemicznej między substancjami, lecz z:

  • nadmiernej liczby aktywnych produktów,
  • zbyt wysokich stężeń,
  • wprowadzania kilku nowych kosmetyków jednocześnie,
  • słabej tolerancji skóry,
  • mieszania produktów nieprzeznaczonych do łączenia bezpośrednio w dłoni.

Dlatego pytanie „czy można połączyć?” warto zamienić na bardziej użyteczne:

„Czy moja skóra potrzebuje tego połączenia i czy dobrze je toleruje?”

Niacynamid – dla jakiej skóry?

Niacynamid może być przydatny przy cerze:

  • tłustej i mieszanej,
  • z niedoskonałościami,
  • z przebarwieniami pozapalnymi,
  • suchej i osłabionej,
  • dojrzałej,
  • stosującej retinoidy lub kwasy,
  • wymagającej wsparcia bariery.

Nie oznacza to, że każda osoba potrzebuje osobnego serum z niacynamidem. Jest on dziś obecny także w kremach, tonikach, preparatach myjących i produktach przeciwsłonecznych.

Dlatego przed zakupem kolejnego serum warto sprawdzić składy kosmetyków, które już znajdują się w rutynie.

Jak wybrać dobry kosmetyk z niacynamidem?

Zamiast kierować się wyłącznie najwyższym procentem, zwróć uwagę na cztery kwestie.

Stężenie

Dla większości osób 2–5% jest rozsądnym punktem startowym i właśnie dla tego zakresu mamy najwięcej użytecznych danych.

Pozostałe składniki

Przy suchej cerze warto szukać ceramidów, gliceryny, skwalanu czy kwasu hialuronowego.

Przy przebarwieniach ciekawym dodatkiem może być kwas traneksamowy lub witamina C.

Przy skórze z niedoskonałościami – kwas salicylowy.

Tolerancja

Najlepszy kosmetyk to nie ten z największą liczbą składników aktywnych, lecz taki, który można stosować regularnie bez przewlekłego podrażnienia.

Cała rutyna

Nawet bardzo dobre serum nie zrekompensuje braku ochrony przeciwsłonecznej ani jednoczesnego stosowania kilku silnie drażniących produktów.

Jeżeli kompletujesz rutynę od podstaw, szeroki wybór kremów do twarzy, kosmetyków z filtrami i serów znajdziesz w Louma.pl. Warto dobierać produkty przede wszystkim do potrzeb skóry, a nie do chwilowej popularności konkretnego stężenia.

Niacynamid – najczęstsze pytania

Czy niacynamid można stosować codziennie?

Tak. Przy dobrej tolerancji niacynamid można stosować codziennie, rano, wieczorem lub dwa razy dziennie – zależnie od konkretnego kosmetyku.

Czy niacynamid można stosować latem?

Tak. Nie jest składnikiem fotouczulającym. Przy przebarwieniach i tak należy stosować ochronę przeciwsłoneczną.

Czy niacynamid można łączyć z retinolem?

Tak. To jedno z bardziej sensownych połączeń, szczególnie z punktu widzenia wsparcia bariery skóry.

Czy niacynamid można łączyć z witaminą C?

Tak. Nie ma podstaw do uniwersalnego zakazu takiego połączenia. Przy bardzo kwaśnych formułach lub skórze reaktywnej można jednak stosować składniki o różnych porach dnia.

Czy niacynamid można łączyć z kwasem salicylowym?

Tak. Połączenie może być przydatne przy cerze tłustej, zaskórnikowej i trądzikowej.

Co jest lepsze: niacynamid 5% czy 10%?

Nie ma dobrych dowodów, że 10% działa lepiej niż 5%. Dla większości celów pielęgnacyjnych 2–5% ma znacznie solidniejsze zaplecze badawcze.

Po jakim czasie widać działanie niacynamidu?

To zależy od celu. W badaniach nad przebarwieniami pierwsze różnice obserwowano po około 4 tygodniach, a badania dotyczące fotostarzenia często trwały około 8–12 tygodni. Kosmetyki warto więc oceniać po regularnym stosowaniu, a nie po kilku dniach.

Podsumowanie: czy warto stosować niacynamid?

Niacynamid zasługuje na swoją popularność, ale nie dlatego, że jest „magicznym składnikiem na wszystko”.

Jego największą zaletą jest połączenie kilku dobrze uzasadnionych biologicznie działań: wspierania bariery naskórkowej, wpływu na pigmentację, odpowiedź zapalną i – u części osób – przetłuszczanie skóry.

Można go łączyć z większością składników stosowanych w nowoczesnej pielęgnacji, m.in. witaminą C, retinolem, retinalem, ceramidami, kwasem hialuronowym, kwasem salicylowym, AHA/PHA, kwasem traneksamowym, BPO i filtrami UV.

Najważniejszy praktyczny wniosek jest jednak inny: więcej nie zawsze znaczy lepiej. Najwięcej dobrych danych dotyczy stężeń około 2–5%, a o jakości produktu decyduje nie tylko procent niacynamidu, ale również cała formulacja, biodostępność i tolerancja skóry.

Jeżeli chcesz włączyć niacynamid do pielęgnacji, w drogerii internetowej Louma.pl możesz porównać sera, kremy i produkty wieloskładnikowe dopasowane do skóry trądzikowej, suchej, dojrzałej czy z przebarwieniami – zamiast wybierać kosmetyk wyłącznie na podstawie najwyższego stężenia na etykiecie.

Bibliografia

  1. Tanno O., Ota Y., Kitamura N., Katsube T., Inoue S. Nicotinamide increases biosynthesis of ceramides as well as other stratum corneum lipids to improve the epidermal permeability barrier. British Journal of Dermatology. 2000;143(3):524–531.
  2. Hakozaki T., Minwalla L., Zhuang J. i wsp. The effect of niacinamide on reducing cutaneous pigmentation and suppression of melanosome transfer. British Journal of Dermatology. 2002;147(1):20–31.
  3. Bissett D.L. i wsp. Badanie kliniczne dotyczące wpływu 5% niacynamidu na oznaki fotostarzenia skóry.
  4. Draelos Z.D., Matsubara A., Smiles K. The effect of 2% niacinamide on facial sebum production. Journal of Cosmetic and Laser Therapy. 2006;8(2):96–101.
  5. Shalita A.R., Smith J.G., Parish L.C., Sofman M.S., Chalker D.K. Topical nicotinamide compared with clindamycin gel in the treatment of inflammatory acne vulgaris. International Journal of Dermatology. 1995;34(6):434–437.
  6. Khodaeiani E. i wsp. Topical 4% nicotinamide vs. 1% clindamycin in moderate inflammatory acne vulgaris. International Journal of Dermatology.
  7. Lee D.H. i wsp. Randomizowane badanie podwójnie zaślepione dotyczące stosowania niacynamidu w połączeniu z kwasem traneksamowym w redukcji nieregularnej pigmentacji.
  8. Snaidr V.A., Damian D.L., Halliday G.M. Nicotinamide for photoprotection and skin cancer chemoprevention: A review of efficacy and safety. Experimental Dermatology. 2019;28 Suppl 1:15–22.
  9. Surjana D. i wsp. Badania dotyczące wpływu nikotynamidu na naprawę fotouszkodzeń DNA w keratynocytach i skórze ex vivo.
  10. Ong R.R., Goh C.F. Przegląd dotyczący strategii dermal delivery niacynamidu. 2024.
  11. dsm-firmenich. Niacinamide PC Formulation Guidelines. 2023.
  12. Cosmetic Ingredient Review. Final Report of the Safety Assessment of Niacinamide and Niacin.

 

 

Artykuł napisany przez:

Danuta Nowicka

Doktor nauk medycznych. Wykwalifikowany dermatolog oraz kosmetolog, ukończyła studia na kierunku dermatologii oraz zdobyła liczne certyfikaty potwierdzające jej umiejętności i specjalistyczną wiedzę. Posiada solidne fundamenty teoretyczne i praktyczne, które rozwijała na etapie akademickim, koncentrując się na obszarach takich jak analiza skóry, techniki zabiegowe i nowoczesne podejścia do kosmetologii estetycznej. Jej umiejętności zostały dodatkowo wzbogacone poprzez zdobycie certyfikatów z zaawansowanych technik masażu twarzy i ciała, zabiegów z użyciem nowoczesnych technologii, takich jak terapie laserowe czy mikrodermabrazja. Posiada także specjalistyczne kwalifikacje w obszarze peelingu chemicznego oraz zabiegów mezoterapii.